Архитектура История 

Маладзечанскі «польскі домік» на карціне 1956 года

Маладзечна на карціне 1956 года мастака Леаніда Дударэнкі. У «кадр» трапіў вялікі даваенны жылы дом, пабудаваны паводле праекта архітэктара Юліяна Лісецкага для адміністрацыі Маладзечанскага павету ў канцы 1920-х гадоў. Я пра яго пісаў у вялікім матэр’яле па польскаму ведамаснаму жытлу у Маладзечна. Будынак гэты захаваўся (у адрозненні ад невялікіх пабудоў з левай часцы карціны) і знаходзіцца зараз недалёка ад маладзечанскага аўтавакзала, якога ў 1956-м яшчэ не было на гэтым месцы (аўтавакзал перамесціцца сюды з плошчы Старое Места ў 1969 годзе). Прыкладная геалакацыя мальберта мастака на аэрафотаздымку часоў вайны і на…

Read More
Архитектура История Фотографии 

Міжваенныя казіно ў Маладзечна

Гэты артыкул быў напісаны для kresy_arch Даўно вядома, што ў будынку цяперашняга Мінскага абласнога драматычнага тэатра ў Маладзечна за часамі польскага вайсковага гарнізона ў Гелянова размяшчалася афіцэрскае казіно. Сёння я натыкнуўся на больш дасканалую інфармацыю пра гэты дом. Высветлілася, што гэта было не афіцэрскае казіно, а падафіцэрскае (падафіцэры — малодшыя чыны ў міжваенным Войску Польскім, кшталту цяперашніх сяржантаў ці прапаршчыкаў). У польскім міжваенным ілюстраваным зборніку «Вайсковае будаўніцтва 1918-1935» (польск. «Budownictwo wojskowe 1918-1935») абнаружыліся новыя, дагэтуль небачаныя мной, здымкі гэтага будынка: Параўнайце з сучасным падобным ракурсам — будынак былога казіно, як…

Read More
Архитектура История Фотографии 

Карусель в парке Победы, 1970 год

На фотографиях из архива Романа Хотяловича обнаружились изображения карусели, которая появилась в молодечненском парке Победы после войны. На фотографиях можно видеть её состояние на момент лета 1970 года. Вскоре старые карусели снесут и заменят новыми атракционами, часть из которых сохранится до наших дней. Фото из архива оцифрованы и обработаны фотографом Евгением Стельмахом.

Read More
Архитектура История Фотографии 

Было і стала: раённы дом культуры

Вось што адбылося з будынкам раённага дома культуры за дзесяцігоддзі закінутасці і запусцення: Жартую, канешне 🙂 На фота два розных будынкі, узведзеныя паводле аднаго тыповага праекта 1950-х. Такіх дамоў культуры (да нашага часу некаторыя з іх маглі памяняць прызначэнне) на тэрыторыі Беларусі і іншых краін былога СССР пабудавана не адзін дзесятак. Знайшоў на форуме сайта «Глобус Беларусі» калаж, які зрабіў адзін карыстальнік з нікам Pawel прысвечаны як раз беларускім варыяцыям на тэму гэтага тыповага праекта: Гарады паводле парадку: Ашмяны, Рудзенск, Ліозна, Чэрвень, Лагойск, Чашнікі, Стоўбцы, Міёры, Віцебск, Копыль, Лоеў, Маладзечна,…

Read More
История 

Maładzečna LW1941-44/GM2006: Helanova

Гэтым допісам распачну серыю пастоў, прысвечаных пошуку даваеннай забудовы ў сучасным Маладзечна пасродкам параўнання аэрафотаздымкаў горада, зробленных «люфтваффэ» ў 1941 і 1944 гадах з матэрыяламі GoogleMaps, дзе мапы Маладзечна аднаўляліся апошні раз у 2006 годзе. У якасці дапаможных буду выкарыстоўваць мапы з польскага вайсковага архіву, так званыя WIG-мапы. За наводку на сайт з нямецкімі аэрафотаздымкамі хачу падзякаваць Зоі Хруцкай карэспандэнту «Рэгіянальнай газеты». Паехалі 🙂 Пачну, канешне ж, з даўно раскручанай мной тэмы — з польскага гарнізона ў Гелянове. Я ужо пісаў пра яго летась, а ў гэтым годзе выйшаў мой…

Read More
Архитектура История 

Польскае ведамаснае жыллё ў Маладзечна

Артыкул складзены на падставе матэрыялаў, што я паступова збіраў пра польскую архітэктуру ў Маладзечна, а таксама, з інфармацыі, знойдзенай ў польскай архітэктурнай перыёдыцы 1920-1930-х гадоў.Руская версія артыкула на партале kraj.by З 1921 па 1939 гады Заходняя Беларусь знаходзілася ў складзе Другой Рэчы Паспалітай. Для новай польскай дзяржавы беларускія землі з самага пачатку былі праблемнай тэрыторыяй: разбураная вайной інфраструктура, нелаяльнае насельніцтва, мяжа з Савецкім Саюзам, з якім у Польскай Рэспублікі былі напружаныя адносіны. Але адмаўляцца ад «крэсаў усходніх» палякі не спяшаліся. Ужо напачатку 20-х гадоў Польшча прынялася рэалізоўваць план асіміляцыі ўсходніх…

Read More
Архитектура Гид История Фотографии 

Раён Гелянова: забудова 1950-х

Першая хваля масавага тыповага будаўніцтва жылых дамоў пракацілася па СССР пасля вайны на пачатку 1950-х гадоў. Пэўныя спробы тыповага будаўніцтва ажыццяўляліся ў Савецкім Саюзе і да вайны, можна узгадаць тыя ж ДАСы — дамы афіцэрскага састава, аднолькавыя чатырохпавярховікі канца 1930-х можна пабачыць і ў Мінску, і ў Гомелі, і ў Віцебску. Але такое будаўніцтва не мела масавага характару, і жыллё тое прызначалася з большага толькі для ваенных. У 1950-я ж вялікі калектыў архітэктараў з розных саюзных рэспублік стварыў вялікі каталог тыповых праектаў будынкаў грамадскага прызначэння: ад аднапавярховых індывідуальных дамоў, да…

Read More
История Фотографии 

Молодечно в 1988 году

В 1988 году к 600-летию города был издан альбом фотографий «Молодечно». Фотограф В.И. Гребеньков  запечатлел город таким, каким он был более чем 30 лет назад. Начнём свою прогулку с Центральной площади (бывшая пл.Ленина). Массивное здание Политехникума первоначально строилось для нужд молодечненского облисполкома, но в 1960 году, когда Молодечненскую область упразднили, было передано учебному заведению. Лозунг над портиком был убран в начале 1990-х: На ночном снимке площади можно увидеть силуэт крана за зданием политеха – это возводится пристройка к существующему зданию райисполкома на ул.Виленской (бывшей ул.Советской): Сквер на площади в 1988…

Read More
Архитектура 

Польскі домік на вул.Бухаўшчына

Дом знаходзіцца на маладзечанскай вуліцы Бухаўшчына, якая зывецца так у гонар аднайменнай вёскі, што знаходзілася тут і ў 1929 годзе увайшла ў склад горада. Жылы домік пабудаваны ў блізкім да польскага функцыяналізма стылі: Бачна, што ён абліцаваны той жа (ці падобнай) цэглай, што афіцэрскія дамы ў Гелянова. Так сама бачна, што домік моцна пацярпеў за вайну, і цэлыя ўчасткі сценаў занава выкладзены іншай цэглай: Маленькае круглае акенца над левым акном зблізу выглядае так: Дарэчы, як сказаў сусед, што жыве у суседнім па вуліцы доме, зараз былы польскі домік належыць нейкаму…

Read More